Kunst in de kijker: een radicale pionier

Kunst in de kijker

De Belgische kunstenaar Philippe Vandenberg (1952-2009) is internationaal aan een steile - postume - opmars bezig. Dat is ongetwijfeld mee te danken aan de goede zorgen van de Philippe Vandenberg Foundation. Deze stichting beheert de artistieke nalatenschap van de ophefmakende kunstschilder en tekenaar. Ze wordt met veel liefde en passie beheerd door zijn kinderen, Hélène, Guillaume en Mo Vandenberghe (jawel, met 'he' achter-aan, in tegenstelling tot de artiestennaam van hun vader). Dochter Hélène legt uit wat de doelstelling van de stichting is.

“Toen mijn vader stierf hebben we de studio eerst een tijdje gesloten”, zegt Hélène Vandenberghe. “Mijn broers en ik stelden ons de vraag: wat gaan we doen? Wat zou vader gewild hebben? We wilden eerst en vooral zeker zijn dat zijn oeuvre op internationaal niveau stond. Eenmaal we positief op die vraag konden antwoorden, besloten we de handen uit de mouwen te steken en zijn werk internationaal te promoten. Ten eerste wilden we het verderbestaan van de werken en het atelier verzekeren. We bouwden zijn atelier om tot een plaats van ontmoeting en een depot voor zijn schilderijen en tekeningen. Ten tweede ontwikkelden we een researchluik. We beschreven alle werken in een databank en schonken het archief aan de Universiteitsbibliotheek van Gent, waar het gecatalogeerd werd in de Boekentoren. Ten derde wilden we zijn werk toegankelijk maken voor de hele wereld. Dat doen we door het atelier open te stel-len voor kunstenaars, verzamelaars, curatoren, studenten … We faciliteren musea en galerijen bij de organisatie van tentoonstellingen, geven boeken uit en organiseren seminaries.”

De internationale erkenning voor zijn werk neemt exponentieel toe.

Druk programma

Momenteel staat een uiterst belangrijk werk op stapel, dat de komende vier jaar de focus van de Foundation wordt. Hélène Vandenberghe: “Er komt een catalogue raisonné van zijn schilderwerken (een volledige inventaris van het oeuvre van een kunstenaar met commentaar, red.). Je kunt het beschouwen als een soort identiteitskaart van de verschillende werken in een oeuvre: wie heeft het ooit gekocht, waar werd het tentoongesteld, in welke catalogi en kranten stond het … Dat wordt dus een intensief werk van lange adem. Maar dat is niet alles. In januari organiseren we een projectweek die uniek is in België. We werken daarvoor samen met vier kunstscholen, namelijk het KASK in Gent, de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen en het La Cambre en erg (École de recherche graphique) in Brussel. Een selectie van twintig kunst-studenten zal tijdens workshops in het atelier kennis maken met de tekenkunst van Vandenberg om later die week zelf werk te creëren.  Verder komt er in de herfst van 2020 een expo in de Brusselse Bozar over zijn tekeningen. In 2024, op het moment dat de catalogue raisonnée klaar is, staat er eveneens een grote expo gepland, in het SMAK in Gent.” 

Nieuwe lezing

Met deze interessante evenementen wordt het Belgische publiek alvast op zijn wenken bediend. Maar de Foundation richt zijn pijlen in de eerste plaats op het buitenland. Hélène Vandenberghe: “In eigen land is de erkenning er al, maar in het buitenland is die nog volop aan het groeien. De expo’s in Hamburg, New York, Londen of Zürich waren in dat opzicht essentieel. Ze zijn ook heel belangrijk voor de lezing van zijn werk. Omdat we naar het buitenland trekken met zijn werk, is die voortdurend in evolutie. Dat is heel opvallend. In België werd zijn werk vooral in een schilder-kunsttraditie geplaatst. Momenteel komt er echter een heel andere lezing, onder impuls van het buitenland, maar eigenlijk ook omdat een jonge generatie van kunstliefhebbers hem ontdekt. Die legt veel meer de nadruk op het radicale, politieke en maatschappijkritische aspect van zijn werk. Hij wordt meer en meer gezien als een pionier op inhoudelijk vlak. Wat ook opvalt is dat zijn tekenwerk veel meer aandacht krijgt. Tekeningen werden traditioneel gezien als minder hoogstaand dan schilderkunst, maar dat evolueert.” 

Ook bij Dewaele Vastgoedgroep vind je liefhebbers van Philippe Vandenberg. Bert Van Assche, medewerker van ons kantoor in Gent, is een verstokte fan. “Op een bepaald moment ging ik naar een werk van Raveel kijken. De verkoper liet me toen ook een collage van Philippe Vandenberg zien en ik was meteen verkocht. Ondertussen heb ik ook een schilderij gekocht, een uit de kluiten gewassen exemplaar van 2 op 2 m. Je mag gerust stellen dat het een eyecatcher is in onze woonkamer. (lacht)” 

- uit HOHO magazine editie 11

Kunst in de kijker Kunst in de kijker
Kunst in de kijker Kunst in de kijker